Πίσω στο Blog

Backup ιστοσελίδας: ο κανόνας 3-2-1

Πώς να παίρνεις αξιόπιστα αντίγραφα ασφαλείας για ιστοσελίδα ή e-shop με τον κανόνα 3-2-1, τι να περιλαμβάνουν και πώς να ελέγχεις ότι δουλεύουν πριν τα χρειαστείς.

Σύντομη απάντηση: κράτα τουλάχιστον 3 αντίγραφα των δεδομένων σου, σε 2 διαφορετικά μέσα αποθήκευσης, με 1 αντίγραφο εκτός του server. Αυτό είναι ο κανόνας 3-2-1. Αν το εφαρμόσεις και δοκιμάσεις μία φορά την επαναφορά, μπορείς να ξαναστήσεις μια ιστοσελίδα ή ένα e-shop μετά από χαλασμένο update, επίθεση ή λάθος διαγραφή χωρίς πανικό.

Γιατί δεν αρκεί το backup του hosting

Πολλοί πελάτες μου νομίζουν ότι «το έχει ο hosting». Συχνά ισχύει, αλλά με περιορισμούς: το αντίγραφο βρίσκεται στην ίδια υποδομή με τον server σου, κρατιέται για λίγες μέρες και δεν ξέρεις πότε δοκιμάστηκε τελευταία φορά η επαναφορά του. Αν χαλάσει ο λογαριασμός, ο δίσκος ή ο ίδιος ο πάροχος, το αντίγραφο χάνεται μαζί με το site.

Το backup που δεν έχεις δοκιμάσει είναι υπόθεση, όχι εγγύηση. Γι' αυτό αξίζει να έχεις δικό σου, ανεξάρτητο σύστημα.

Τι σημαίνει 3-2-1

  • 3 αντίγραφα: το ζωντανό site και δύο αντίγραφα ασφαλείας.
  • 2 διαφορετικά μέσα: για παράδειγμα ο δίσκος του server και ένας εξωτερικός χώρος αποθήκευσης, ώστε μία βλάβη να μην πάρει και τα δύο.
  • 1 εκτός τοποθεσίας: ένα αντίγραφο σε εντελώς άλλο σημείο, όπως cloud αποθήκευση ή δεύτερος server, για περιπτώσεις που χάνεται ολόκληρος ο πάροχος.

Τι πρέπει να περιλαμβάνει ένα backup

Ένα σωστό αντίγραφο έχει όλα όσα χρειάζεσαι για να στηθεί το site από την αρχή:

  • Η βάση δεδομένων (προϊόντα, παραγγελίες, χρήστες, περιεχόμενο).
  • Τα αρχεία του site: θέμα, plugins ή modules, ρυθμίσεις.
  • Τα uploads, δηλαδή οι εικόνες και τα αρχεία που ανεβάζεις.
  • Τα αρχεία ρυθμίσεων του server, αν τον διαχειρίζεσαι εσύ (π.χ. ρυθμίσεις web server, docker compose αρχεία).

Στα e-shop η βάση είναι το πιο κρίσιμο κομμάτι, γιατί αλλάζει συνεχώς με κάθε παραγγελία. Εκεί το backup πρέπει να γίνεται συχνότερα.

Πόσο συχνά

Η απάντηση εξαρτάται από το πόσα δεδομένα μπορείς να αντέξεις να χάσεις. Ένα site-βιτρίνα που αλλάζει μία φορά τον μήνα δεν χρειάζεται το ίδιο με ένα e-shop που παίρνει παραγγελίες κάθε μέρα.

Τύπος siteΠροτεινόμενη συχνότητα
Ιστοσελίδα παρουσίασηςΕβδομαδιαία, και πριν από κάθε αλλαγή
Blog με τακτικά άρθραΚαθημερινά η βάση, εβδομαδιαία τα αρχεία
E-shop με παραγγελίεςΚαθημερινά ή και πιο συχνά η βάση

Παράδειγμα αυτοματοποίησης σε VPS

Στο δικό μου VPS (γράφω αναλυτικά γιατί τρέχω τα πάντα σε ένα VPS των 5€/μήνα) τα backup γίνονται αυτόματα με ένα μικρό script και προγραμματισμένη εργασία. Η λογική είναι απλή: εξαγωγή της βάσης, συμπίεση μαζί με τα αρχεία και αποστολή σε εξωτερικό χώρο.

#!/bin/bash
DATE=$(date +%F)
mysqldump -u backup_user -p"$DB_PASS" my_database | gzip > /backups/db-$DATE.sql.gz
tar -czf /backups/files-$DATE.tar.gz /var/www/mysite
# αντίγραφο εκτός server (π.χ. rclone προς cloud αποθήκευση)
rclone copy /backups remote:site-backups
# διαγραφή τοπικών αντιγράφων παλαιότερων των 14 ημερών
find /backups -type f -mtime +14 -delete

Το script είναι σχηματικό: προσαρμόστε διαδρομές και ονόματα στο δικό σας περιβάλλον, κρατήστε τους κωδικούς εκτός του script (σε μεταβλητές περιβάλλοντος ή σε αρχείο με περιορισμένα δικαιώματα) και προγραμματίστε το με cron.

Δοκίμασε την επαναφορά

Αυτό είναι το βήμα που οι περισσότεροι παραλείπουν. Μία φορά κάθε λίγους μήνες, πάρε ένα αντίγραφο και στήσε το σε δοκιμαστικό περιβάλλον. Έλεγξε ότι ανοίγει η αρχική σελίδα, ότι φαίνονται οι εικόνες, ότι μπορείς να συνδεθείς στο διαχειριστικό και ότι υπάρχουν οι τελευταίες παραγγελίες. Έτσι ανακαλύπτεις προβλήματα όταν δεν κινδυνεύει τίποτα.

Συνηθισμένα λάθη

  • Το μοναδικό αντίγραφο βρίσκεται στον ίδιο server με το site.
  • Αντιγράφονται τα αρχεία αλλά όχι η βάση δεδομένων.
  • Δεν έχει ελεγχθεί ποτέ η επαναφορά.
  • Κανείς δεν παρακολουθεί αν το αυτόματο backup συνεχίζει να τρέχει. Ένα απλό μήνυμα ειδοποίησης όταν αποτυγχάνει λύνει το πρόβλημα.
  • Τα backup περιέχουν κωδικούς και προσωπικά δεδομένα πελατών και μένουν χωρίς κρυπτογράφηση ή προστασία πρόσβασης.

Το backup είναι κομμάτι της συνολικής προστασίας. Για τα υπόλοιπα βήματα δες και τον οδηγό Ασφάλεια ιστοσελίδας: 8 βήματα προστασίας.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσα backup πρέπει να κρατάω;

Αρκούν συνήθως τα τελευταία 7 έως 14 ημερήσια αντίγραφα και ένα ή δύο μηνιαία. Έτσι μπορείς να γυρίσεις πίσω ακόμα κι αν ένα πρόβλημα το πρόσεξες με καθυστέρηση.

Αρκεί ένα plugin backup στο WordPress;

Βοηθά πολύ, αρκεί το αντίγραφο να αποθηκεύεται εκτός του server και να έχεις δοκιμάσει την επαναφορά. Αν το plugin γράφει μόνο στον ίδιο server, δεν καλύπτει τον κανόνα 3-2-1.

Τι κάνω με τα προσωπικά δεδομένα των πελατών στα backup;

Αντιμετώπισέ τα όπως και το ζωντανό site: περιορισμένη πρόσβαση, κωδικοί εκτός script και, όπου γίνεται, κρυπτογράφηση του αντιγράφου. Κράτα τα μόνο για όσο χρόνο χρειάζεται.

Κάθε πότε να δοκιμάζω την επαναφορά;

Μία φορά κάθε 3 έως 6 μήνες, και πάντα μετά από μεγάλη αλλαγή στο site ή στον server.

Θέλεις βοήθεια με το backup του site σου;

Αν θέλεις να στήσουμε αυτόματο backup με δοκιμασμένη επαναφορά για την ιστοσελίδα ή το e-shop σου, δες τις υπηρεσίες μου ή γράψε μου στο info@damianslab.gr. Απαντώ μέσα σε 24 ώρες.